De onderduikende leerling
onderduikend.png

Deze leerling doet alles om niet op te vallen en ondermijnd hiermee het belang van de ontwikkeling van zijn of haar begaafdheid. De leerling vermijdt uitdagingen, is erg onzeker en faalangstig. In de perceptie van deze leerling is het halen van hoge prestaties en tegelijkertijd sociaal geaccepteerd worden onverenigbaar. De onderduikende leerling is zoekend naar sociale acceptatie en wisselt in vriendschappen, maar heeft moeite om hierin echt zijn plek te vinden, weet niet goed wat hij/zij zelf eigenlijk zou willen en streeft dan ook vrijwel geen eigen doelen na.

Deze leerling past zich te veel aan en kan mede hierdoor psychosomatische klachten ontwikkelen (hoofdpijn, buikpijn). Er bestaat een risico dat deze leerling zich verder terugtrekt, depressief wordt en uiteindelijk uitvalt in het onderwijs door gebrek aan een reëel perspectief op de eigen mogelijkheden..

De onderduikende leerling
Gedragskenmerken
  • ziet de begaafdheid niet als waardevol, verlaagt of ontkent de begaafdheid
  • valt uit bij deelname aan verrijkingsprogramma's
  • wijst uitdagingen af
  • wil geen ander werk doen dan andere kinderen
  • wil niet opvallen, wil geen uitzonderingspositie ervaren
  • zoekt sociale acceptatie
  • verandert geregeld van vriendschappen / peergroep
  • heeft (vrijwel) geen band met de leerkracht, of de groep
  • onzeker over welke kant hij/zij zelf op wil
Herkenning
  • interviews
  • nominatie door ouders, of leerkrachten 
  • wees voorzichtig met nominatie door begaafde medeleerlingen
  • getoonde prestaties
  • creativiteitstests 
  • niet-verbale metingen van intelligentie
Begeleiding van de school
  • geef inzicht in concepten als sociale verschijnselen
  • leeromgevingen waarin de leerling zich thuis voelt 
  • (sexe-)rolmodellen bieden (vooral bij meisjes)
  • help bij het opzetten van steungroepen
  • voer open discussies over de klas, racisme of sexerolverwachtingen
  • stimuleer de leerling met het vertegenwoordigen van belangen van (minderheids)groepen of bemiddeling
  • directe instructie over sociale vaardigheden
  • biedt ondersteuning en informatie bij de planning van opleidings- en beroepsmogelijkheden
  • bespreek de nadelen van succes openlijk