Instrumenten
Bij voldoende deskundigheid over kenmerken van (hoog)begaafde leerlingen en bij een structureel rijk en gevarieerd onderwijsaanbod kunnen signalen die duiden op (hoog)begaafdheid worden waargenomen. Het is van belang voortdurend hierop alert te zijn en de signalering van (hoog)begaafdheid systematisch in te bedden binnen reguliere werkwijzen.
Uitgaand van voldoende deskundigheid op het gebied van (hoog)begaafdheid, kan de structurele inbedding van het gebruik van een signaleringsinstrument een aanvullend hulpmiddel zijn. Voorbeelden van instrumenten ten behoeve van de signalering van intelligente en (hoog)begaafde leerlingen zijn: Ook het routeplan biedt aanknopingspunten om de signalering en begeleiding systematisch vorm te geven.

Deskundigheid vereist

Voor de interpretatie en praktische vertaalslag op basis van de gegevens die op deze manier verzameld worden, is de beschikbaarheid van (interne) expertise op het gebied van (hoog)begaafdheid echter nog steeds een vereiste. Net als bij schoolprestaties en resultaten van een intelligentieonderzoek het geval is, geldt ook voor de resultaten die met een signalerings-instrument verkregen worden dat dit geen uitsluitsel biedt of een leerling wel of niet (hoog)begaafd "is".

Twijfel

Als er getwijfeld wordt of het kind (hoog)begaafd is dan wel een ontwikkelingsvoorsprong heeft, kan het kind in principe het voordeel van de twijfel krijgen. Zelden gaat het er echt om óf een leerling al dan niet (hoog)begaafd is, maar is vooral belangrijk welke onderwijsbehoeften de leerling heeft en hoe hier passend op ingespeeld kan worden, zodat de mogelijke (hoog)begaafdheid gestimuleerd en aangesproken wordt.

Bij twijfel als gevolg van een vermoeden van onderpresteren kan het zinvol zijn om eerst te ervaren hoe de leerling reageert op aanpassing en verrijking van het aanbod. Voorwaarde is dan wel dat dit goed begeleid wordt en dat er, onder andere door middel van gesprekken met de leerling, wel randvoorwaarden gecreëerd worden om de grenzen te verleggen binnen een veilige leeromgeving.